แนะนำพิพิธภัณฑ์ วิวัฒนาการเงินตรา วิวัฒนาการการธนาคาร ต้นแบบธนาคารไทย ไทยพาณิชย์กับการก้าวสู่ยุคปัจจุบัน
บทนำ
ยุึคบุคคลัภย์
ยุคบริษัทแบงก์สยามกัมมาจลทุนจำกัด
ยุคธนาคารไทยพาณิชย์
ประวัติธนาคารไทยพาณิชย์ ช่วง 50-100 ปี
ธนาคารไทยพาณิชย์กับการพัฒนาการธนาคารพาณิชย์ไทย
ธนาคารออมสิน
ธนาคารแห่งประเทศไทย

ความต้องการที่จะให้มีธนาคารของชาติขึ้น เพื่อเป็นเจ้าหน้าที่ทางการเงินของรัฐบาลนั้น เกิดขึ้นและพูดถึงกันมาเป็นเวลานานแล้ว และเมื่อเกิดวิกฤตการณ์ทางการเงิน ที่แบงก์จีนสยามทุนจำกัดต้องล้มละลายใน พ.ศ. 2457 นั้น

กระทรวงพระคลังมหาสมบัติ พิจารณาเห็นความจำเป็น ที่จะต้องมีธนาคารกลางขึ้น เพื่อควบคุมดูแลการเงินของรัฐบาล และธนาคารพาณิชย์ทั้งปวง จึงได้รื้อฟื้นเรื่อง การตั้งธนาคารของชาติขึ้นอีกครั้งหนึ่ง โดยได้ว่าจ้าง Sir Bernard Hunter นักการธนาคารชาวอังกฤษ เดินทางเข้ามาพิจารณาดูว่า จะเปลี่ยนแบงก์สยามกัมมาจล ทุนจำกัด ให้เป็นธนาคารกลางของประเทศได้หรือไม่ ซึ่งผู้เชี่ยวชาญ การธนาคารชาวอังกฤษ ได้ทำรายงานเสนอเสนาบดี กระทรวงพระคลังมหาสมบัติ เมื่อวันที่ 4 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2457

สรุปได้ว่าควรเปลี่ยน แบงก์สยามกัมมาจล ทุนจำกัด เป็นธนาคารชาติเพื่อเป็นฐาน ในการพัฒนาประเทศและระบบการธนาคารของประเทศ แต่โดยเหตุที่รัฐบาลในขณะนั้น ยังไม่พร้อมที่จะดำเนินการ ความคิดเรื่องการตั้งธนาคารชาติจึงระงับไป

จนต่อมาเมื่อเกิดสงครามโลกครั้งที่ 2 ขึ้นในทวีปยุโรป ใน พ.ศ. 2482 ความไม่แน่นอนของการดำเนินธุรกิจทั้งปวง รวมทั้งกิจการธนาคารมีอยู่สูงมาก จึงเป็นปัจจัยสำคัญทำให้รัฐบาลตัดสินใจตั้งธนาคารกลางขึ้น เนื่องจากพิจารณาเห็นว่า ภาวะของสงคราม ทำให้ประชาชนตื่นตกใจ พากันถอนเงินจากธนาคารพาณิชย์ ทำให้ฐานะของธนาคารพาณิชย์หลายแห่งทรุดลง การมีธนาคารกลางขึ้นจะเป็นหนทางค้ำจุนธนาคารพาณิชย์เหล่านั้น

นอกจากนี้ยังสามารถ เป็นแหล่งจัดหาเงินทุน เพื่อสนับสนุนนโยบายของรัฐบาล ในด้านการอุตสาหกรรม พาณิชยกรรม และการเดินเรืออีกด้วย แต่โดยที่การจัดตั้งธนาคารกลาง เป็นเรื่องที่ต้องเตรียมการทั้ง ด้านการเงิน และความชำนาญงานของพนักงานชาวไทย

รัฐบาลจึงตั้ง “สำนักงานธนาคารชาติไทย” ขึ้นดำเนินงานใน พ.ศ. 2482 เพื่อเตรียมการตั้งธนาคารกลางที่สมบูรณ์ต่อไปในเวลาที่พร้อมแล้ว แต่เมื่อสำนักงานธนาคารชาติไทยดำเนินงานไปได้ไม่นาน กองทัพประเทศญี่ปุ่นก็เข้ามาตั้งมั่นในประเทศไทย ในปลาย พ.ศ. 2484 และยื่นข้อเสนอให้ฝ่ายไทย จัดตั้งเจ้าหน้าที่ทางการเงินของรัฐบาล หรือธนาคารกลางขึ้น รัฐบาลไทยจึงยุบสำนักงานธนาคารชาติไทยลง และจัดตั้งธนาคารแห่งประเทศไทยขึ้น

ธนาคารแห่งประเทศไทยเป็นธนาคารกลาง (Central Bank) ของประเทศ เปิดดำเนินการในวันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2485 ณ อาคารที่ทำการธนาคารฮ่องกงและเซี่ยงไฮ้ที่ปลายถนนสี่พระยา โดยมี ม.จ.วิวัฒนไชย ไชยันต์ เป็นผู้ว่าการ มีทุนดำเนินงานที่ได้มาจาก กำไรจากการขายทองคำของรัฐบาลจำนวน 20 ล้านบาท รับโอนสินทรัพย์ จากสำนักงานธนาคารชาติไทยจำนวน 13.5 ล้านบาท ทำหน้าที่เป็นธนาคารกลางของประเทศ จัดพิมพ์บัตรธนาคาร เป็นตัวแทนทางการเงินของรัฐบาล ดูแลความมั่นคงเงินตราของประเทศ เป็นนายธนาคารของธนาคารพาณิชย์

แต่โดยที่การเปิดดำเนินงานของธนาคารแห่งประเทศไทย เกิดขึ้นในช่วงของความคับขันในสถานการณ์ของสงครามโลก ดังนั้นอำนาจหน้าที่อีกประการหนึ่ง ที่ธนาคารแห่งประเทศไทยต้องดำเนินงานในทันทีคือ การควบคุมการแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศโดยปริยาย

<< ย้อนกลับ    |    หน้าถัดไป >>
© สงวนลิขสิทธิ์ 2553 พิพิธภัณฑ์ธนาคารไทย